LUẬN VỀ QUÂN SỐ VÀ THƯƠNG VONG THỜI CHIẾN QUỐC (論戰國時期之兵數與傷亡)
Luận về quân số và thương vong thời Chiến Quốc Tóm tắt: I. Vấn đề sử liệu Việc xác định quân số là một trong những bước quan trọng nhất nhằm tiến hành nghiên cứu lịch sử quân sự. Tuy nhiên, vấn đề xác định quân số của 7 nước (thất hùng) thời Chiến Quốc gặp phải nhiều khó khăn do sử liệu thời kỳ này thất tán. Nếu ở thời Xuân Thu, ta có nhiều tư liệu như bộ Tả Truyện, ghi chép các sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian với độ chính xác khá cao, thì ở thời Chiến Quốc, nguồn sử liệu chính mà ta có chỉ còn Sử Ký và Chiến Quốc Sách. Các số liệu về quân số và thương vong của thất hùng trong Sử Ký luôn luôn rất cao mà đỉnh điểm là việc 400,000-450,000 quân Triệu đầu hàng quân Tần trong trận Trường Bình. Những con số to lớn này, dù đến từ Chiến Quốc Sách hay Sử Ký, đều không phản ánh đúng kích thước quân đội thời kỳ này. Chiến Quốc Sách là một bộ luận thuyết, từ trước đến nay được các học giả từ đông sang tây đều đánh giá giá trị lịch sử rất thấp. Phần nhiều các tư liệu trong sách này dự...